Yanacaq qalığı fərqi fiziki ölçü ilə sistem balansının eyni nöqtədə və eyni zamanda uyğun gəlməməsidir. Səbəbi tapmaq üçün ittihamla deyil, başlanğıc qalıq + mədaxil − təsdiqlənmiş çıxış düsturu və sənəd izi ilə hərəkət edin.
Ölçmə vaxtı və üsulunu sabitləşdirin
Faktiki sayım zamanı bütün mədaxil və paylama əməliyyatlarını müvəqqəti dayandırın və kəsilmə saatını qeyd edin. Sayım davam edərkən sistemdə yeni çıxış yaranarsa düzgün balans belə fərqli görünəcək.
Çənin maililiyi, temperatur, ölçü çubuğu, sensor kalibrasiyası və ölü həcm nəticəyə təsir edir. Eyni çən üçün təsdiqlənmiş ölçmə qaydası və həcm cədvəli istifadə olunmalıdır.
Mədaxil sənədlərini tutuşdurun
Qaimədəki litr, faktiki qəbul, yanacaq növü, tarix və təchizatçı partiyasını yoxlayın. Sifariş edilən miqdarın avtomatik faktiki qəbul kimi yazılması və ya eyni qaimənin iki dəfə daxil edilməsi qalığı süni dəyişir.
Bir sistemdə kiloqram, digərində litr istifadə olunursa çevirmə qaydası sənədləşdirilməlidir. Temperatur və sıxlıq faktorları tətbiq edilirsə, mənbə dəyəri ilə çevrilmiş dəyər ayrı saxlanmalıdır.
Çıxış və avtomobil əlaqəsini yoxlayın
Hər paylama avtomobil, sürücü, layihə, verən və alan şəxs, vaxt və litr ilə bağlanmalıdır. Sonradan yazılan kağız qeydlər, təkrar əməliyyat və yanlış yanacaq növü ən çox rast gəlinən uçot səbəbləridir.
Avtomobil çənindəki qalığı anbar qalığı ilə qarışdırmayın. Anbardan çıxan litr xərc və stok hərəkətidir; avtomobilin faktiki sərfi isə başlanğıc-son qalıq, doldurma və yürüş məlumatı ilə ayrıca hesablanır.
Fərqi sübutla bağlayın
Audit cədvəlində hər əməliyyatın unikal sənəd nömrəsi, istifadəçisi və dəyişiklik tarixçəsi göstərilir. Geri tarixlə düzəliş, silinmə, mənfi qalıq və təsdiqsiz çıxışlar ayrıca risk siyahısına çıxarılır.
Fərq texniki ölçmə, məlumat xətası, sənəd gecikməsi və ya izah olunmayan itki kimi təsnif edilir. Düzəliş köhnə dəyəri silmədən, sayım aktı və səlahiyyətli təsdiqlə aparılmalıdır.
Praktik yoxlama siyahısı
- Sayım üçün dəqiq kəsilmə vaxtı seçin
- Başlanğıc qalıq və bütün mədaxilləri təsdiqləyin
- Çıxışları avtomobil və sənədlə tutuşdurun
- Dublikat, geri tarixli və silinmiş qeydləri yoxlayın
- Fərqi səbəb kodu və təsdiqlə bağlayın
Tez-tez verilən suallar
Yanacaq qalığı hansı düsturla hesablanır?
Dövr sonu qalıq = başlanğıc qalıq + təsdiqlənmiş mədaxil − təsdiqlənmiş çıxış; transfer və rəsmi düzəlişlər ayrıca nəzərə alınır.
Sensor göstəricisi inventar aktını əvəz edirmi?
Xeyr. Sensor faydalı nəzarət mənbəyidir, lakin kalibrasiya və texniki vəziyyət yoxlanmalı, şirkətin təsdiqlənmiş sayım proseduru saxlanmalıdır.
Fərq sistemdə birbaşa silinə bilərmi?
İlkin məlumat silinməməlidir. Düzəliş akt, səbəb, əvvəlki-yeni dəyər və təsdiqləyən şəxslə ayrıca əməliyyat kimi saxlanmalıdır.
Mənbələr və əlavə oxu
Bu istinadlar anlayış və metodologiyanı yoxlamaq üçündür. Xarici qaydalar Azərbaycan qanunvericiliyini, rəsmi mənbələr isə şirkətinizin faktiki baza ölçməsini əvəz etmir.
- Idle Reduction BasicsU.S. Department of Energy — Alternative Fuels Data CenterBoşdayanma, yanacaq sərfi və emissiya əlaqəsi üçün ilkin rəsmi izah.
- Light-Duty Vehicle IdlingU.S. Department of Energy — Alternative Fuels Data CenterMinik və yüngül kommersiya avtomobillərində boşdayanma üzrə praktiki istinad.
Mənbələr son dəfə 25.08.2026 tarixində yoxlanılıb. Qırıq və ya yenilənmiş rəsmi keçid görsəniz, redaksiyaya bildirin.
Bu prosesi real sistemdə yoxlayın
NəqliyyatCRM-in bütün əməliyyat modulları 3 günlük şəxsi demo sandbox-da açıqdır.
Demo hesab yarat →