Taxoqraf nə üçün tələb olunur?
Taxoqraf yol hərəkətinin təhlükəsizliyi ilə birbaşa bağlı cihazdır. Onun məqsədi sürücünün fasiləsiz sükan arxasında qaldığı müddəti, istirahət fasilələrini və sürət rejimini obyektiv qeydə almaqdır. Bu göstəricilər sürücünün öz bildirişinə deyil, cihazın yaddaşına əsaslanır.
Beynəlxalq və şəhərlərarası daşımalarda bu qeydlər həm yoxlama, həm də daxili idarəetmə üçün istifadə olunur. Şirkət üçün praktik dəyər ondadır ki, reysin faktiki müddəti, gecikmənin səbəbi və sürücü yükü mübahisəsiz sənədləşir.
Rəqəmsal taxoqraf kartları sürücünün şəxsiyyətini müəyyən etməyə, iş və istirahət vaxtı barədə məlumatı saxlamağa və həmin məlumatı cihazdan yükləməyə imkan verir.
Kart növləri və kimə verilir
Rəqəmsal taxoqraf sistemində bir neçə kart növü işləyir. Sürücü kartı konkret sürücüyə verilir və onun iş vaxtı qeydlərini daşıyır. Müəssisə kartı daşıyıcıya verilir və şirkətə öz nəqliyyat vasitələrindən məlumat yükləmək imkanı yaradır.
Bundan başqa emalatxana kartı taxoqrafın quraşdırılması və kalibrasiyası ilə məşğul olan akkreditasiya olunmuş emalatxanalar, nəzarət kartı isə səlahiyyətli yoxlama orqanları üçün nəzərdə tutulub.
Kartlar beynəlxalq avtomobil daşımaları həyata keçirən daşıyıcı və sürücülərə verilir. Konkret vəziyyətinizin tələbə düşüb-düşmədiyini fəaliyyət növünə görə rəsmi mənbədən dəqiqləşdirmək lazımdır.
Müraciət necə edilir?
Müraciət AYNA-nın elektron xidmət portalındakı müvafiq altsistem üzərindən aparılır. Sənədlərin qəbulu və kartın verilməsi prosesi rəqəmsallaşdırılıb, ona görə fiziki növbə tələb olunmur.
Praktik tövsiyə: kartın müddəti bitmə tarixi şirkətin uyğunluq təqviminə salınmalıdır. Sürücü kartının müddəti reys ərəfəsində bitərsə, həmin sürücü ilə planlaşdırılan beynəlxalq reys risk altına düşür.
Kartların idarəsi kadr prosesinə bağlanmalıdır. Sürücü işə qəbul edildikdə kart statusu yoxlanılmalı, işdən çıxdıqda isə müəssisə kartı ilə məlumat yüklənməsi tamamlanmalıdır.
Taxoqraf məlumatı avtopark uçotunda nə verir?
Taxoqraf qeydləri üç sualı obyektiv cavablandırır: sürücü nə qədər işləyib, hansı fasilələri verib və sürət rejimi necə olub. Bu üç göstərici yol vərəqindəki reys müddəti və GPS marşrutu ilə birlikdə oxunduqda mənzərə tamamlanır.
Nümunə: yol vərəqində reys 11 saat göstərilir, taxoqraf isə 9 saat 20 dəqiqə sükan vaxtı və iki fasilə qeyd edir. Fərq gözləmə, yükləmə və ya sərhəd növbəsi ola bilər. Bu ayrı-seçkilik reysin faktiki maya dəyərini hesablamağa imkan verir.
NəqliyyatCRM taxoqraf cihazını əvəz etmir və kart vermir. Sistemin rolu odur ki, reys, sürücü, marşrut və yanacaq qeydləri eyni yerdə saxlanılsın; taxoqrafdan yüklənən iş vaxtı məlumatı həmin reyslə tutuşdurula bilsin.
Ən çox rast gəlinən idarəetmə səhvləri
Birinci səhv kart müddətlərinin izlənməməsidir. Sürücü kartı fərdi sənəd olduğu üçün şirkət onu tez-tez öz nəzarətindən kənarda saxlayır və problem yalnız reys günü üzə çıxır.
İkinci səhv məlumatın vaxtında yüklənməməsidir. Cihaz yaddaşı məhduddur; müəssisə kartı ilə mütəmadi yükləmə aparılmadıqda köhnə qeydlər əlçatan olmaya bilər.
Üçüncü səhv taxoqraf məlumatının yalnız yoxlama üçün saxlanmasıdır. Halbuki bu qeydlər sürücü yükünün planlaşdırılması, reys müddətinin realistliyi və gecikmə səbəblərinin araşdırılması üçün ən etibarlı mənbədir.
Praktik yoxlama siyahısı
- Fəaliyyət növünüzün tələbə düşdüyünü rəsmi mənbədən dəqiqləşdirin
- Sürücü və müəssisə kartlarının siyahısını çıxarın
- Kart müddətlərini uyğunluq təqviminə salın
- Müəssisə kartı ilə məlumat yükləmə qrafiki qurun
- Taxoqraf saatını yol vərəqi müddəti ilə tutuşdurun
Tez-tez verilən suallar
Rəqəmsal taxoqraf kartını kim verir?
Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA). Müraciət agentliyin elektron xidmət portalındakı müvafiq altsistem üzərindən aparılır.
Hansı kart növləri var?
Sürücü kartı, müəssisə kartı, emalatxana kartı və nəzarət kartı. Şirkət üçün əsas olanlar sürücü və müəssisə kartlarıdır.
Kart məlumatı nə saxlayır?
Sürücünün şəxsiyyətini, iş və istirahət vaxtı barədə məlumatı; həmin məlumat cihazdan yüklənə bilir.
Avtopark proqramı taxoqrafı əvəz edirmi?
Xeyr. NəqliyyatCRM cihaz və kart vermir. Sistem reys, sürücü və yanacaq qeydlərini saxlayır ki, taxoqraf məlumatı onlarla tutuşdurula bilsin.
Mənbələr və əlavə oxu
Bu istinadlar anlayış və metodologiyanı yoxlamaq üçündür. Xarici qaydalar Azərbaycan qanunvericiliyini, rəsmi mənbələr isə şirkətinizin faktiki baza ölçməsini əvəz etmir.
- Elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsinin və elektron yol vərəqinin forması və istifadəsi QaydalarıAzərbaycan Respublikasının Nazirlər KabinetiYük daşımalarında elektron yol vərəqi və qaimənin rəsmi forması və tətbiq qaydası (4 oktyabr 2023-cü il tarixli 355 nömrəli qərar).
- Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi — rəsmi saytRəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat NazirliyiAYNA informasiya sistemi və yerüstü nəqliyyat üzrə rəsmi məlumat mənbəyi.
- AYNA elektron xidmət portalıAzərbaycan Yerüstü Nəqliyyat AgentliyiElektron yol vərəqi və elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsinin tərtib edildiyi rəsmi portal.
- Büdcədən maliyyələşən təşkilatlarda avtonəqliyyat vasitələri üçün yürüş və neft məhsullarının aylıq normalarıAzərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti — e-qanunBüdcə təşkilatları üçün rəsmi yürüş və yanacaq norması çərçivəsi; özəl şirkətlər üçün birbaşa məcburi norma deyil.
- Vergi Məcəlləsi və amortizasiya normaları üzrə rəsmi izahlarAzərbaycan Respublikasının Dövlət Vergi XidmətiƏsas vəsaitlərin amortizasiya normaları və hesablama qaydası üzrə rəsmi mənbə; konkret hesablama üçün cari Məcəllə mətni yoxlanılmalıdır.
- Rəqəmsal taxoqraf xidmətiAzərbaycan Yerüstü Nəqliyyat AgentliyiRəqəmsal taxoqraf kartlarının verilməsi və elektron müraciət qaydası üzrə rəsmi xidmət səhifəsi.
- Yükdaşıma xidməti və beynəlxalq daşıma icazələriAzərbaycan Yerüstü Nəqliyyat AgentliyiBeynəlxalq yük daşımalarında çoxtərəfli icazələr və ikitərəfli icazə blanklarının verilməsi üzrə rəsmi izah.
- Avtomobil yolları haqqında Azərbaycan Respublikasının QanunuAzərbaycan Respublikası — azstand.gov.azİriqabaritli və ağır çəkili nəqliyyat vasitələrinin yollarda hərəkəti üzrə qanunvericilik çərçivəsi.
- Avtomobil nəqliyyatı ilə yüklərin daşınması QaydalarıAzərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti — e-qanunYük daşımalarının təşkili, sənədləşdirilməsi və daşıyıcı öhdəlikləri üzrə əsas normativ sənəd.
- Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortasıASAN xidmətİcbari sığortanın əhatəsi və rəsmi xidmət qaydası üzrə ilkin mənbə.
Mənbələr son dəfə 04.09.2026 tarixində yoxlanılıb. Qırıq və ya yenilənmiş rəsmi keçid görsəniz, redaksiyaya bildirin.
Bu prosesi real sistemdə yoxlayın
NəqliyyatCRM-in bütün əməliyyat modulları 3 günlük şəxsi demo sandbox-da açıqdır.
Demo hesab yarat →